Ετικέτες

, , , ,

 scan0005

Τα παιδιά γεννιούνται με μία απίστευτη λαχτάρα και ικανότητα να μάθουν. Οι πρώτοι δάσκαλοι στη ζωή κάθε παιδιού είναι οι ίδιοι οι γονείς του. Μετά το περιβάλλον της οικογένειας το παιδί θα γνωρίσει τον επίσης σημαντικό χώρο που είναι το σχολείο. Κάποιοι θεωρούν ότι ίσως είναι σημαντικότερος και από το σπίτι.
Το σχολείο είναι μια μικρή κοινωνία μέσα στην οποία το παιδί αφομοιώνει τις στάσεις και τις αντιλήψεις που επικρατούν, είναι ο δευτερογενής φορέας κοινωνικοποίησης για την απόκτηση κοινωνικών δεξιοτήτων (κριτική σκέψη, συνεργασία, ομαδικότητα), που είναι απαραίτητα εφόδια για κάθε άτομο μέλος της κοινωνίας. Εκεί θα γνωρίσει άλλα παιδιά συνομήλικα και μη, αλλά και τους μεγάλους δηλαδή τους δασκάλους. Ένα σύνολο νέων κανόνων χρόνου, χώρου και συμπεριφοράς θα μπουν στη ζωή του παιδιού και θα έχουν καθοριστικό ρόλο στη ζωή του. Το παιδί υποχρεωμένο να ακολουθήσει τους σχολικούς κανόνες, θα βρεθεί για πρώτη φορά σε μία τάξη και θα πρέπει να προσαρμοστεί και να βρει τον δικό του «ζωτικό χώρο». Τα άλλα παιδιά θα γίνουν οι φίλοι του, θα φτιάξει ομάδες, θα παίξει και θα συγκρουστεί, θα ανταγωνιστεί και θα συγκριθεί μαζί τους. Ο καινούργιος αυτός κόσμος θα του δώσει να καταλάβει πως δεν είναι μόνο του, αλλά εξαρτάται και από τους άλλους για τον αυτοπροσδιορισμό του.
Ο ρόλος του σχολείου είναι να προσφέρει επαφή, γνώσεις, αίσθηση ταυτότητας, αυτοεπίγνωση και κριτική σκέψη, ώστε να προετοιμάσει τους νέους να έχουν δικά τους κίνητρα για να είναι αυτόνομοι και υπεύθυνοι να αποκτήσουν ικανότητες και δεξιότητες προκειμένου να αντιμετωπίσουν την κοινωνία της γνώσης και της πληροφορίας. Το σχολείο βρίσκεται σε διαλεκτική σχέση με το κοινωνικό σύνολο, είναι ο βασικός φορέας μετάδοσης κοινωνικών κανόνων και αξιών, αλλά και στερεότυπων.
Κυρίαρχο πρόσωπο του σχολείου είναι ο δάσκαλος. Οι γνώσεις και οι εκπαιδευτικές ικανότητές του καθορίζουν τον μαθητή. Η διδακτική διαδικασία είναι αμφίδρομη από τον δάσκαλο στον μαθητή και αντιθέτως. Η σχέση μαθητού – δασκάλου είναι μία δυναμική αλληλεπίδραση με πολλά ενστικτικά ασυνείδητα στοιχεία. Η στάση του δασκάλου προς το μαθητή έχει σοβαρές επιπτώσεις στην αγωγή και στη μάθησή του. Οι τυχόν προκαταλήψεις του δασκάλου προς τον μαθητή επηρεάζουν καθοριστικά τη μαθησιακή του ικανότητα, τη σχολική επίδοση, την κοινωνικοποίηση και οικοδόμηση της προσωπικότητάς του. Η θετική ή αρνητική προσδοκία του δασκάλου για το μαθητή καθορίζει και την απάντηση του μαθητή προς τον δάσκαλο (Brophy και Good).
Η εμπειρία και η γνώση που έχει ο κάθε δάσκαλος για τον δικό του εαυτό είναι το κυρίαρχο στοιχείο της εκπαιδευτικής του ικανότητας. Συχνά η επιβεβαίωση του φόβου του μοιάζει με αυτοεκπληρούμενη προφητεία. Ο δάσκαλος πάνω στην έδρα μεταμορφώνεται σε γονεϊκό πρότυπο για το μαθητή γεγονός που τον κατευθύνει να παίξει ρόλους από τα δικά του βιώματα, αντιδρώντας αναλόγως. Καλό είναι ο δάσκαλος να προσπαθήσει να κρατήσει όσο το δυνατόν περισσότερο συνειδητή και εξορθολογισμένη στάση προς όλους τους μαθητές.
Η γνώση των υποσυνείδητων αυτών λειτουργιών βοηθά εμάς τους ενήλικες γονείς και δασκάλους να γνωρίσουμε καλύτερα τις πιθανές εικόνες που μπορεί να βλέπουν σε εμάς τα παιδιά μας. Η προσπάθειά μας να καταλάβουμε καλύτερα τα παιδιά μας σημαίνει παλινδρόμηση στη δική μας παιδική ηλικία, όσο περισσότερη ασφάλεια νιώθαμε τότε και όσο περισσότερο μπορούμε να αποκωδικοποιήσουμε εκείνα τα γεγονότα τόσο πιο ξεκάθαρο είναι το μήνυμα που δίνουμε προς τα παιδιά μας.
Η μεγαλύτερη επιθυμία της ανθρώπινης ψυχής είναι να την καταλάβουν και να την κατανοήσουν, όπως ακριβώς είναι και η καλύτερη ηλικία για να γίνει αυτό είναι η παιδική. Αν το σχολείο είναι ο προθάλαμος για την ενήλικη ζωή τότε ας το βιώσουν τα παιδιά απλά, όπως πρέπει, χωρίς το φόβο επίδοσης, την ενοχή της αταξίας και την αγωνία της προσδοκίας των γονέων τους. Ας το βιώσουν ως μία χρήσιμη εμπειρία αθωότητας, ευκαιριών και γνώσης, όχι με την έννοια του πόσο πολλά έμαθα, αλλά τί έμαθα. Εμείς οι μεγαλύτερο το γνωρίζουμε καλά αυτό∙ ας το διδάξουμε στα παιδιά μας. Το μεγαλύτερο καλό που μπορούμε να κάνουμε στα παιδιά δεν είναι να τα παροτρύνουμε να γίνουν σαν και εμάς, αλλά να τα βοηθήσουμε να αποκαλύψουν τις δικές τους ικανότητες.