Ετικέτες

, , , , , , , , , , , ,

Greece48

Η Ελλάδα κατέχει την 1η θέση σε ευρωπαϊκό επίπεδο και την 3η σε παγκόσμια σεισμικότητα. Η περιοχή μας θεωρείται από τις πλέον σεισμογενείς. Σε ετήσια βάση εκδηλώνονται δεκάδες μικροσεισμοί συνήθως 3-3,5 R. Η ιστορία της Κω έχει επηρεασθεί σοβαρά από τους σεισμούς που έπληξαν το νησί και επηρέασαν τη ζωή των ανθρώπων και τη διαμόρφωση της πόλης και τον χωριών και γενικά όλη την ιστορική εξέλιξη του νησιού. Αυτό που βλέπουμε σήμερα είναι εν πολλοίς αποτέλεσμα των διαδοχικών αλλαγών που επέφεραν οι μεγάλες σεισμικές καταστροφές. Ασφαλώς στην ιστορική εξέλιξη μιας περιοχής οι κοινωνικο-οικονομικές και στρατιωτικές μεταβολές έχουν πρωτεύοντα ρόλο, αλλά ο σεισμός προκαλεί τη μεγαλύτερη και πιο βίαιη μεταβολή τόσο στην οικοδομική επιφάνεια όσο και στη ζωή των κατοίκων.
Στην Κω οι μεγαλύτερες σεισμικές καταστροφές οφείλονται σε σεισμούς με υποθαλάσσιες εστίες. Οι σεισμοί που έγιναν στο νησί και οι επιπτώσεις τους είναι οι παρακάτω:
Α) Τον χειμώνα του έτους 413-412 π.Χ., μεγάλος σεισμός προκάλεσε την καταστροφή και ερήμωση της πρωτεύουσας του νησιού Αστυπάλαια, που βρισκόταν κοντά στην τοποθεσία Παλάτια της σημερινής Κεφάλου. Η πρωτεύουσα μεταφέρθηκε (μετοικισμός) στο βορειοανατολικό τμήμα του νησιού, κοντά στο ακρωτήριο Σκανδάριο.
Β) Το 142 π.Χ. περίπου, μεγάλος σεισμός κατέστρεψε όχι μόνο την Κω, αλλά και τη Ρόδο και τις πόλεις της Καρίας και της Λυκίας. Η καταστροφή, αν και μεγάλη δεν ήταν ολική, γιατί δεν γκρεμίστηκαν όλα τα υπάρχοντα ως τότε ελληνιστικά κτήρια. Η αστική επιπεδομετρία δεν άλλαξε ριζικά, αλλ’ ανυψώθηκαν τα επίπεδα κι άρχισαν να γίνονται κατασκευές με περιτειχίσματα, που άλλαξαν την όψη της πόλης κι ανανέωσαν εντελώς τις συνοικίες. Ο αρχαίος δήμος Φυξιωτών έπαθε μεγάλες ζημιές. Οι κάτοικοί του τον εγκατέλειψαν κι εγκαταστάθηκαν στην πεδινή περιοχή ανάμεσα στο Ζηπάρι και τον Άγιο Παύλο.
Γ) Το έτος 5 ή 6 π.Χ. πιθανά σεισμός να προκάλεσε μερική καταστροφή τής Κω.
Δ) Το 335 μ.Χ. σεισμός επέφερε καταστροφές όχι μόνο στην Κω, αλλά και τη Ρόδο, τις πόλεις της Καρίας και της Λυκίας.
Ε) Το 469 μ.Χ. περίπου, επί Αυτοκράτορα του Βυζαντίου Λέοντα Α΄, δυνατός σεισμός προκάλεσε μεγάλη καταστροφή κτηρίων και μάλιστα θρησκευτικών, που πιθανά να είχαν χάσει από καιρό τη θρησκευτική λειτουργία τους. Η τελική εγκατάλειψή τους, που επήλθε ύστερα από μεθοδική αφαίρεση υλικού και παράλληλα δραστική αλλαγή χρήσης, έδωσε το τελειωτικό κτύπημα στην αρχαία θρησκεία και τον παλιό κόσμο. Την εποχή εκείνη αρχίζει το ξεκίνημα της οικοδομικής εκείνης περιόδου, που μπορεί να ονομαστεί «Πρωτοχριστιανική», όπως γράφει ο Morricone, αφού ο νέος αυτός χαρακτηρισμός δόθηκε ακριβώς για την ανοικοδόμηση μεγάλου αριθμού εκκλησιών βασιλικού ρυθμού στην πόλη και σ’ όλο το νησί. Είναι η εποχή (Ε΄ και ΣΤ΄ αι.) που εξαφανίζονται οριστικά τα ελληνιστικά κτήρια που απόμειναν μετά τους σεισμούς, ενώ πολλά ειδωλολατρικά κτίσματα μετατράπηκαν σ’ εκκλησιές και το νησί αποκτά καθαρά χριστιανική φυσιογνωμία.
ΣΤ) Το 554 μ.Χ (ή στις 9/Ιουλίου του 551 μ.Χ.) στη διάρκεια της βασιλείας του Ιουστινιανού συνέβη ένας καταστρεπτικός σεισμός, που έγινε αισθητός και επέφερε πολλές καταστροφές στη Μικρά Ασία, τη Μεσοποταμία, την Αραβία, την Παλαιστίνη, την Αντιόχεια, τη Φοινίκη, τη Συρία και την Αίγυπτο, έγινε δε αφορμή να εγκαταλειφτεί η πόλη της Κω. Οι επιπτώσεις του για το νησί περιγράφονται από τον Αγαθία τον Σχολαστικό. Τα κτήρια κατέρρευσαν, το παλιρροϊκό κύμα σάρωσε ακόμη και τις απομακρυσμένες από τη θάλασσα περιοχές, οι κάτοικοι σχεδόν όλοι πέθαναν καταπλακωμένοι στα συντρίμμια, ενώ το πόσιμο νερό έγινε αλμυρό. Όλες οι πρωτοχριστιανικές βασιλικές, τα δημόσια και τα ιδιωτικά κτήρια κατέρρευσαν. Με τις ανασκαφές που έκαναν οι αρχαιολόγοι, ανακαλύφθηκαν τα δάπεδα των μεγαλοπρεπών βασιλικών. Εξαιτίας του φοβερού αυτού σεισμού καταστράφηκε εντελώς και το περίφημο Ασκληπιείο της Κω, που εγκαταλείφθηκε από τότε οριστικά, για να καλυφτεί με το πέρασμα του χρόνου από προσχώσεις και συχνές γεωλογικές μεταβολές μέχρι που χρησιμοποιήθηκε ως «λατομείο» από τους Ιππότες για την κατασκευή της εξωτερικής περιβόλου του Κάστρου της Νερατζιάς.
Ζ) Το 1481 ή κατ’ άλλους της 8ης Οκτωβρίου του 1493, μεγάλος σεισμός προκάλεσε σοβαρές ζημιές στα φρούρια του νησιού, ενώ πάνω από 5.000 κάτοικοι βρήκαν οικτρό θάνατο.
Η) Στις 8/Φεβρουαρίου του 1926 (ώρα 20:15′) σεισμός έπληξε την Αντιμάχεια. Εξαιτίας του σεισμού αυτού σκοτώθηκαν οι Στέφανος Γεωργίου Ματσάγκος, 25 χρονών και η Αννεζούλα Αντωνίου Ανδρέου, 12 χρονών, ενώ τραυματίστηκαν γύρω στους διακόσιους. Τα περισσότερα σπίτια έπαθαν σοβαρές καταστροφές, γι’ αυτό ή Ιταλική Διοίκηση του νησιού κατασκεύασε σε ορισμένα σημεία του χωριού παραπήγματα για να στεγαστούν οι σεισμοπαθείς.
Θ) Το 1933 έγινε ο μεγάλος σεισμός 6,4 R της 23ης /Απριλίου (ώρα 8:05′ το πρωί), που κατέστρεψε τη μεσαιωνική πόλη της Κω και προκάλεσε πολλούς θανάτους.
Ι) Το 1956 από το σεισμό της Αμοργού σειρά σεισμικών δονήσεων τάραξε την Κέφαλο, με αποτέλεσμα να προξενήσουν σημαντικές βλάβες στις οικοδομές και ιδιαίτερα στους ναούς της Παναγίας της «Παλατιανής» και των Εισοδίων της Θεοτόκου. Ο σεισμός έγινε στις 9 Ιουλίου 1956 στις 5:11. Ήταν ισχυρός της τάξεως των 7,5 R και χτύπησε την Αμοργό. Υπήρξε ο μεγαλύτερος σεισμός στον ευρωπαϊκό χώρο στον 20ό αι. Προκάλεσε μεγάλες ζημιές στα νησιά Αστυπάλαια, Ανάφη, Κάλυμνο, Λέρο, Πάτμο και Σαντορίνη και έγινε αισθητός στην Κω.
ΙΑ) Ο τελευταίος σεισμός 6,6 R έγινε στις 21 Ιουλίου 2017 με δύο νεκρούς και καταστροφές στα ιερά των εκκλησιών, στους μιναρέδες τζαμιών, το μεσαιωνικό οχυρό περίβολο στην οδό Ιπποκράτους και άλλες μικρότερες. Οι καταστροφές για ένα σεισμό τέτοιου μεγέθους ήταν πολύ περιορισμένες.

ΑΝΑΦΟΡΕΣ
Γκιολές Ν.-Πάλλης Γ. (επιμ.), Άτλας των χριστιανικών μνημείων του Αιγαίου από τους πρώτους χριστιανικούς χρόνους ως την Άλωση, Γενική Γραμματεία Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής, Αθήνα 2014.
Κογιόπουλος Κώστας, Η ιστορία της υγείας στα Δωδεκάνησα το πρώτο μισό του 20ού αιώνα, έκδοση Ιατρικού Συλλόγου Ρόδου, 2005.
Μηλίτση-Κεχαγιά Ευαγγελία, Παλαιοχριστιανική γλυπτική Κω. Συμβολή στη μελέτη της αρχιτεκτονικής γλυπτικής στην Κω κατά την παλαιοχριστιανική περίοδο (4ος-7ος αι.), Διδακτορική διατριβή. Πανεπιστήμιο Αθηνών, Φιλοσοφική Σχολή, Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, 2008.
Χατζηβασιλείου Σ. Βασίλης, Οι καταστρεπτικοί σεισμοί της Κω από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, Δωδεκανησιακά Χρονικά, Τόμος Η΄, σσ. 265-270, Αθήνα 1983.
Rocco Giorgio, Coo : il complesso sacro a est dei quartieri del porto, Χάρις Χαίρε. Μελέτες στη μνήμη της Χάρης Κάντζια, τόμος Α΄, έκδοση Υπουργείου Πολιτισμού και Αρχαιολογικού Ινστιτούτου Αιγαιακών Σπουδών, Αθήνα 2004, σσ. 175-194.
http://www.geodifhs.com/

 

ΣΕΙΣΜ2

Ο ΣΕΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΚΩ ΤΗΣ 23ης/4/1933

Στις 23 Απριλίου 1933 ένας τρομερός σεισμός κατέστρεψε την πόλη της Κω. Οι νεκροί και οι τραυματίες από την καταστροφή ήταν αρκετοί και το υγειονομικό σύστημα του νησιού δεν μπορούσε να αντεπεξέλθει σε όλο αυτό το έργο. Το Ιπποκράτειο Νοσοκομείο δεν επαρκούσε.

Η Ιταλική Διοίκηση κινητοποιήθηκε αμέσως και έστειλε βοήθεια σε φάρμακα, γιατρούς και στρατιώτες. Συγχρόνως απέστειλε τους τραυματίες στα νοσοκομεία της Ρόδου και της Λέρου.

Ο στρατιωτικός γιατρός Mario Sangiovanni, που ασκούσε χρέη διευθυντή στο Νοσοκομείο της Λέρου, μαζί με το γιατρό Εμμ. Αλεξιάδη και άνδρες της Αεροπορίας καθώς και το μεγαλύτερο μέρος του υγειονομικού υλικού που υπήρχε στο στρατιωτικό και το πολιτικό φαρμακείο της Λέρου, ήρθαν στην Κω στις 5 το απόγευμα της 23ης/4/33 (α).

Στην Κω η κατάσταση ήταν τραγική. Στο νοσοκομείο υπήρχαν τραυματίες στα κρεβάτια και στα ράντζα, ακόμη και έξω από το κτήριο. Ο διευθυντής-γιατρός Antonio Brunetti ήταν σε απόγνωση στην προσπάθειά του να σώσει τις ζωές των τραυματιών. Αμέσως δημιουργήθηκε ένα δεύτερο χειρουργικό κρεβάτι και άρχισε να δουλεύει. Φώτα δεν υπήρχαν και χρησιμοποιούσαν λάμπες πετρελαίου. Ευτυχώς ως το βράδυ το ηλεκτρικό φως επανήλθε. Το βράδυ έφθασε στην Κω και ο καθηγητής G. Gallina, διευθυντής του νοσοκομείου της Ρόδου με βοήθεια και υλικό. Συγχρόνως ήρθαν να βοηθήσουν όλοι οι Έλληνες γιατροί της Κω και των γύρω νησιών.

Το ίδιο βράδυ σε συνεργασία με τον καθηγητή G. Gallina αποφασίστηκε να μεταφερθούν στη Λέρο οι 50 ελαφρύτερα τραυματισμένοι και οι σοβαρά τραυματίες στο Νοσοκομείο της Ρόδου.

Οι λόγοι αυτής της μεταφοράς ήταν η αδυναμία του Νοσοκομείου της Κω να αντεπεξέλθει λόγω προσωπικού και χώρων, αλλά και οι κακές καιρικές συνθήκες (συνεχής βροχή και κρύο), καθώς και η έλλειψη τροφίμων. Έτσι το ίδιο βράδυ αναχώρησε από την Κω η πρώτη αποστολή που υποδέχτηκε ο ανθυπίατρος Α. Tergilla και ο Λέριος γιατρός Γ. Μπουλαφέντης. Οι γυναίκες τραυματίες μεταφέρθηκαν στο αναρρωτήριο της Αεροπορικής Βάσης και οι άνδρες στο αναρρωτήριο της Ναυτικής Βάσης. Το πρωί της επομένης, στις 24 Απριλίου, μια δεύτερη αποστολή που συνόδευε ο γιατρός Εμμ. Αλεξιάδης έφθασε στη Λέρο. Συνολικά μεταφέρθηκαν στη Λέρο 51 τραυματίες, 29 στο αναρρωτήριο της αεροπορίας και 22 στο νοσοκομείο του ναυτικού. Ο γιατρός Εμμ. Αλεξιάδης βοήθησε με κάθε τρόπο, τόσο στη θεραπεία, όσο και στη μετάφραση. Γυναίκες εθελόντριες από τη Λέρο έκαναν τις νοσοκόμες. Ακόμη και οι τρεις νοσοκόμοι του αναρρωτηρίου βοήθησαν, παρά τη μεγάλη επιδημία γρίπης που υπήρχε στο νησί. Απεβίωσαν δύο, συνέπεια των τραυμάτων: 1) στις 28/4/1933 η ορθόδοξη Βλάχου Διονυσία του Γεωργίου, και 2) στις 6/5/1933 ο εβραίος Galanti Salomon του Bohor.

Στο Νοσοκομείο της Ρόδου μεταφέρθηκαν 28 και απεβίωσε ένας στις 13/5/1933, ο Βραχνάς Σπύρος του Ιωάννη. Στο Νοσοκομείο της Κω έμειναν 15 τραυματίες.

Σύμφωνα με την καταγραφή, μέχρι τις 25 Απριλίου 1933, οι νεκροί από το Σεισμό ανέρχονταν σε 130, από τους οποίους οι 100 ήταν ορθόδοξοι, οι 27 μουσουλμάνοι και οι 3 εβραίοι. Στην καταγραφή της 5ης Μαΐου προστέθηκαν και άλλοι 7 ορθόδοξοι και 1 εβραίος, ανεβάζοντας το σύνολο σε 138. Βέβαια ο ακριβής αριθμός παραμένει αδιευκρίνιστος, διότι και μετά από μήνες απεβίωσαν κάποιοι βαριά τραυματίες. Επίσης κατά την κατεδάφιση των κτηρίων σκοτώθηκε ένας εργάτης.

Η Ιταλική Διοίκηση δεν δέχθηκε τη βοήθεια από τους δωδεκανησιακούς συλλόγους, εντός και εκτός Ελλάδας, επιτρέποντας μόνο σε ιταλικούς φορείς να προσφέρουν βοήθεια.

(α) Γ.Α.Κ., Αρχείο Ι.Δ.Δ., φάκ. 498/1933. Για το Νοσοκομείο της Λέρου υπάρχει η αναφορά του διευθυντή της υγειονομικής υπηρεσίας του Νοσοκομείου της Αεροπορίας της Λέρου (Infermeria-R. Aeroporto “G. Rossetti”), λοχαγού-γιατρού Mario Sangiovanni σχετικά με το Σεισμό της Κω, όπου αναφέρεται η κινητοποίηση της Ναυτικής Βάσης της Λέρου αμέσως μόλις έγινε γνωστό το γεγονός.

Από το βιβλίο μου: Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΑ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΜΙΣΟ ΤΟΥ 20ΟΥ ΑΙΩΝΑ, έκδοση Ιατρικού Συλλόγου Ρόδου, 2005.

ΤΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΩ ΠΡΙΝ ΤΟ ΣΕΙΣΜΟ ΤΗΣ 21ης/7/2017

Η ΟΔΟΣ ΙΠΠΟΚΡΑΤΟΥΣ ΜΕ ΤΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΟΥ ΤΕΙΧΟΥΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ ΠΡΙΝ ΤΟ ΣΕΙΣΜΟ ΤΗΣ 21ης/7/17

α

Ι1

Ι3

Ι4

Ι5

Ι6

Ι7

Ι8

Ι9

Ι10

Ι11

Ι12

Ι13

Ι14

Ι18

ΙΙ19

 

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΤΖΑΜΙ ΤΗΣ ΛΟΤΖΙΑΣ ΚΑΙ Η ΜΑΥΡΙΤΑΝΙΚΗ ΚΡΗΝΗ  ΠΡΙΝ ΤΟ ΣΕΙΣΜΟ ΤΗΣ 21ης/7/17

Π1

Π2 copy

Π3

Π4

Π5

Π6

Π7

 

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΛΙΜΑΝΙ ΠΡΙΝ ΤΟ ΣΕΙΣΜΟ ΤΗΣ 21ης /7/17

Λ1

Λ2

Λ3

Λ4

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΤΖΑΜΙ ΝΤΕΦΤΕΝΤΑΡ ΠΡΙΝ ΤΟ ΣΕΙΣΜΟ ΤΗΣ 21ης /7/17

Ε1

Ε2

Ε3

Ε5

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ ΠΟΡΤΑΣ ΤΟΥ ΦΟΡΟΥ ΠΡΙΝ ΤΟ ΣΕΙΣΜΟ ΤΗΣ 21ης /7/17

Ε6

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΠΡΙΝ ΤΟ ΣΕΙΣΜΟ ΤΗΣ 21ης /7/17

Αγ. Κωνστ.

 

Advertisements