ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ 19ΟΥ ΑΙΩΝΑ. ΤΟ ΟΘΩΜΑΝΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΑΡΧΙΠΕΛΑΓΟΥΣ (1303) 1885-1886

Ετικέτες

, , , , , , , , , , , , , , , ,

εξ1

Greece48

ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ:
Εφέτος γιορτάζουμε τα 70 χρόνια από την ύψωση της ελληνικής σημαίας στα Δωδεκάνησα. Μία αναδρομή στον 19ο αι. που καταγράφει τα τελευταία χρόνια της Οθωμανοκρατίας. Αναφέρονται όλες οι συνθήκες και οι συμφωνίες μέχρι την Ενσωμάτωση των Δωδεκανήσων με την Ελλάδα.
Το τέλος του 19ου αι. είναι ο σημαντικότερος για την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Τα Δωδεκάνησα είναι τμήμα της νησιωτικής επαρχίας του Βιλαετιού του Αρχιπελάγους και ακολουθεί τη μοίρα του οθωμανικού κράτους.
Η Οθωμανική Αυτοκρατορία κατείχε μία έκταση που σήμερα κατέχουν περισσότερες από τριάντα χώρες. Υπήρξε μία από τις μεσογειακές Αυτοκρατορίες που έπαιξε σημαντικό ρόλο στην παγκόσμια ιστορία μεταξύ του 13ου και του 20ού αιώνα οπότε και διαλύθηκε. Το Οθωμανικό κράτος από τρόμος της Ευρώπης κατάντησε ο μεγάλος ασθενής της Ευρώπης. Η παρακμή άρχισε να διαφαίνεται από τον 17ο αιώνα μετά την ήττα των Οθωμανών το 1683 στη Βιέννη. Από τον 19ο αιώνα τα αποτελέσματα έγιναν εμφανή και οδήγησαν στο διαμελισμό της.
Μία σειρά από ήττες και αποτυχίες των Οθωμανών υποβάθμισαν την Αυτοκρατορία σε προτεκτοράτο παρά σε κυρίαρχο κράτος.
Το διάστημα 1839-1876 αποτέλεσε μια περίοδο μεταρρυθμίσεων (Τανζιμάτ). Είναι η περίοδος κατά την οποία οι εξελίξεις ήταν ραγδαίες στο εσωτερικό και το εξωτερικό. Το Τανζιμάτ ολοκληρώθηκε με την ψήφιση του Συντάγματος (1876), το οποίο όμως δεν εφαρμόσθηκε ποτέ.
Η Αυτοκρατορία διστακτικά δέχθηκε να εφαρμόσει μεταρρυθμίσεις που ήταν αναγκαίες για τον εκσυγχρονισμό και την επιβίωσή της.
Οι μεταρρυθμίσεις σταμάτησαν το 1876 με την άνοδο στο θρόνο του αυταρχικού σουλτάνου Αμπντούλ Χαμίτ Β΄ (περίοδος εξουσίας 1876-1909). Άνοιξε όμως έτσι ο ασκός των αλυτρωτισμών, των εθνικισμών, των συγκρούσεων και των αιματηρών αντιποίνων από τους Οθωμανούς.
Το 1883, επί Πατριάρχη Ιωακείμ του Γ΄, ξεκίνησε και εμφανώς πλέον η αμφισβήτηση και ο περιορισμός των προνομίων που είχαν οι Χριστιανοί. Στα Δωδεκάνησα το τέλος του 19ου αιώνα είναι μια περίοδος αστάθειας. Μέχρι το 1865 οι Οθωμανοί σεβάστηκαν εν πολλοίς τα προνόμια των νησιωτών. Στη συνέχεια άρχισε μία περίοδος συνεχών επεμβάσεων και προσπαθειών τροποποίησης των προνομίων. Η επανάσταση των Νεοτούρκων απείλησε το καθεστώς των προνομίων στα Δωδεκάνησα. Η πραγματική κατάργησή τους, καθώς και η διοικητική και φορολογική εξίσωση των νησιών με τις άλλες Επαρχίες, έγινε τον Ιούλιο του 1909.
Στην παρούσα εργασία μου παρουσιάζεται η κατάσταση στα Δωδεκάνησα τον 19ο αιώνα μέχρι την ιταλική κατάληψη. Το Ημερολόγιο του Αρχιπελάγους (Σαλναμές) είναι σαν μια χρονοκάψουλα του 1303 (1885-1886) που περιέχει πληροφορίες για την οθωμανική διοίκηση των νησιών και διάφορα γεωγραφικά και οικονομικά στοιχεία. Για πρώτη φορά υπάρχει αυτούσιο το τμήμα του Ημερολογίου που αφορά σε όλα τα Δωδεκάνησα. Με τις διεθνείς συγκρούσεις και τους ανταγωνισμούς δημιουργήθηκε το «Ανατολικό Ζήτημα» και τελικά ακολούθησε η πτώση της Αυτοκρατορίας. Οι Οθωμανοί εφάρμοσαν τη βαθμιαία κατάργηση των προνομίων τους, την αύξηση της φορολογίας, τη συνεχή παρέμβαση του Κράτους σε όλες τις λειτουργίες της ορθόδοξης Κοινότητας. Το 1912 τελείωσε η Οθωμανοκρατία σε όλο το Αιγαίο, εκτός από τα Δωδεκάνησα που καταλήφθηκαν από τους Ιταλούς. Θα έμεναν εκτός Ελλάδας μέχρι το 1947 που υψώθηκε η ελληνική σημαία στα νησιά.

Advertisements

Ο ΠΥΡΓΟΣ ΤΗΣ ΔΡΑΚΙΣΣΑΣ

Ετικέτες

, , , , , , ,

6Β

Greece48
Ανεβαίνοντας στο Ραντάρ, στο εκκλησάκι του προφήτη Ηλία, νότια της πόλης της Κω υπάρχει πύργος παρατήρησης κτισμένος πάνω σε μεγάλο μονόλιθο. Η θέση επιλέχθηκε διότι παρέχει άριστη θέα και μπορεί να παρακολουθεί το κάστρο του Αγίου Πέτρου στο Πετρούμι, το κάστρο της Νερατζιάς και την πόλη της Κω. Τα παρατηρητήρια αυτού του τύπου ονομάζονταν βίγλες. Ήταν οχυρές θέσεις και βρίσκονταν σε σημεία όπου μπορούσαν να παρατηρούν μεγάλη έκταση, έτσι ώστε να προειδοποιούν σε περίπτωση επίθεσης. Το παρατηρητήριο πιθανώς θα ήταν πάνω στη στέγη του (Mathias Piana-Christer Carlsson, Archaeology and Architecture of the Military Orders: New Studies, Farnham 2014, σσ. 57-58). Είναι τετράγωνο κτίσμα με μικρή πόρτα ανατολικά και μικρό άνοιγμα για χρήση τόξου ή πυροβόλου όπλου βόρεια. Λειτουργούσε κατά τη βυζαντινή εποχή, αλλά και κατά την Ιπποτοκρατία, ως Βίγλα. Ο παρατηρητής ονομαζόταν βιγλάτορας. Σύμφωνα με την παράδοση ονομάστηκε πύργος της δράκισσας, διότι μετά από μια ισχυρή νεροποντή πνίγηκαν χίλια κατσίκια και αυτό αποδόθηκε σε ένα δράκο που ήταν στην περιοχή.
Ο Ζαρράφτης (Ζαρράφτης Ι. Ε., Κώια, ήτοι επτά τεύχη περιγράφοντα τα της Κω, μετά του χάρτου αυτής», Α΄, Τύποις «Η Μεροπίς» Ν. Ι. Νικολαΐδου, Εν Κω 1921, σ. 46). Τον καταγράφει και τον ονομάζει πύργο της βασίλισσας.

δράκισα 3

Ονομάζεται και «Κάθισμα του μοναχού Αρσενίου», επειδή κοντά υπήρχε η μονή του προφήτη Ηλία που έχει οικοδομήσει ο Κώος μοναχός Αρσένιος Σκηνούριος (11ος αι.) (Χατζημιχαήλ Α., Ιερά Μητρόπολις Κώου και Νισύρου. Παρελθόν και Παρόν, Κως 2016, σ.187).
Σήμερα βρίσκεται ακριβώς δίπλα στην μικρή εκκλησία του Προφήτη Ηλία, περίπου 50 μ. νοτιοανατολικά, είναι σε καλή κατάσταση και εύκολα φθάνει κανείς, αν πάρει τον ασφαλτοστρωμένο δρόμο που οδηγεί στο Ραντάρ. Θέλει προσοχή να στρίψει αριστερά σε χωματόδρομο, διότι διαφορετικά, όπως οδηγεί ο ασφαλτοστρωμένος δρόμος, θα καταλήξει στον Άγιο Γεώργιο της Καρυδιάς ή στο δάσος. Ο πύργος είναι εμφανής μετά από δύο στροφές. Στην τοποθεσία δεν υπάρχουν δένδρα που να εμποδίζουν τη θέα εκτός από μία μεγάλη μουριά και τρεις ευκαλύπτους ανατολικά σε απόσταση περίπου 80 μ. Οι μόνοι «κάτοικοι» της περιοχής είναι κατσίκες και χελώνες, η ησυχία είναι διαπεραστική και ο αέρας γεμάτος μυρωδιές του βουνού.

1Β

2ΒΒ

3Β

7 Β

5Β

4Β

8Β

9 Β10 Β

11 Β

11βΒ

13 Β

14 Β

8/ΜΑΪΟΥ/1945. Η ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΩΝ ΓΕΡΜΑΝΩΝ. ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΙΤΑΛΟ-ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΚΑΤΟΧΗΣ ΣΤΑ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ

Ετικέτες

, , , , , , , , ,

1α

Greece48

Στις 5/5/1945 οι τελευταίες φασιστικές δυνάμεις της βόρειας Ιταλίας (R.S.I.), πιστές στον Mussolini, παραδόθηκαν. Το ίδιο έκαναν και τα υπολείμματα των φασιστών στα Δωδεκάνησα. Η γερμανική διοίκηση με τον στρατηγό Ο. Wagener (έναν πρώην τραμπούκο που ο Hitler έκανε υφυπουργό οικονομικών και μετά διοικητή Δωδεκανήσου) δεν είχε καταλάβει ότι τελείωσαν όλα. Όταν στις 7/5/1945, ο διάδοχος του Hitler, ναύαρχος Dönitz, στις 2.41΄ υπέγραψε την άνευ όρων παράδοση της Γερμανίας και διέταξε την παράδοση των γερμανικών δυνάμεων σε όλα τα μέτωπα, τότε ο Wagener κατάλαβε ότι τελείωσαν όλα. Την ίδια ημέρα που έλαβε το τηλεγράφημα της γερμανικής παράδοσης, έστειλε μήνυμα στον Άγγλο διοικητή της Σύμης, ταξίαρχο Moffat, για να τον ρωτήσει για τον τόπο και τη διαδικασία της γερμανικής παράδοσης. Μετά από συμφωνία, την επομένη, 8/5/1945, πήγε από τη Ρόδο στη Σύμη για να υπογράψει το πρωτόκολλο της άνευ όρων παράδοσης των γερμανικών στρατευμάτων της Δωδεκανήσου. Ο στρατηγός, για να πάει στη Σύμη, χρησιμοποίησε το τελευταίο πολεμικό σκάφος που του είχε απομείνει στα Δωδεκάνησα, την κανονιοφόρο KJ. 25. Το ταχύπλοο προσέγγισε το αγγλικό αντιτορπιλικό «Active», που βρισκόταν στο λιμάνι της Σύμης και από εκεί η γερμανική αντιπροσωπεία αποβιβάστηκε στο νησί.
Στη Σύμη τους περίμενε ο εκπρόσωπος του γενικού στρατηγείου Μέσης Ανατολής, ταξίαρχος J. Moffat και ο στρατιωτικός διοικητής Σύμης, συνταγματάρχης P. Acland. Από την ελληνική πλευρά βρισκόταν εκεί, ο διοικητής του Ιερού Λόχου, συνταγματάρχης Χριστόδουλος Τσιγάντες και από τη γαλλική ο πλοίαρχος Legge. Σε κτήριο κοντά στο λιμάνι (κτήριο Καψοπούλου) έγινε η συνάντηση, υπέγραψαν οι Γερμανοί την παράδοσή τους και έτσι έληξε ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος στα Δωδεκάνησα .
Μετά την παράδοση η γερμανική ηγεσία στην Κω αποφάσισε η διαταγή «παύσατε πυρ» να ισχύσει από τα μεσάνυκτα της 8ης προς 9η Μαΐου.
Οι στρατιώτες άκουσαν με ηρεμία τους αξιωματικούς τους, που τους ανάγγειλαν το τέλος του πολέμου, ίσως και με κάποια ικανοποίηση, γιατί θα γυρνούσαν στο σπίτι τους. Κλείστηκαν στα στρατόπεδά τους και περίμεναν την άφιξη των συμμάχων.
Οι επέτειοι δεν είναι μουσειακές τελετουργίες, αλλά ευκαιρίες αναστοχασμού για το μέλλον που χαράξαμε, για να εκτιμήσουμε τα σωστά και τα λάθη μας. Ένας πρόχειρος απολογισμός 72 χρόνια μετά δεν είναι καθόλου αισιόδοξος. Η ηττημένη Γερμανία σήμερα είναι η μεγαλύτερη δύναμη στην Ευρώπη. Η νικήτρια Ελλάδα είναι μια υπερχρεωμένη αποικία χρέους. Γιατί συνέβησαν όλα αυτά ? Κάποια στιγμή πρέπει να αποδοθούν οι ευθύνες. Η ιστορία δεν γυρίζει πίσω. Η Ελλάδα δεν έχει ανάγκη μόνο από ήρωες στον πόλεμο, αλλά και στην ειρήνη.

2435α67