Ο ΠΥΡΓΟΣ ΤΗΣ ΔΡΑΚΙΣΣΑΣ

Ετικέτες

, , , , , , ,

6Β

Greece48
Ανεβαίνοντας στο Ραντάρ, στο εκκλησάκι του προφήτη Ηλία, νότια της πόλης της Κω υπάρχει πύργος παρατήρησης κτισμένος πάνω σε μεγάλο μονόλιθο. Η θέση επιλέχθηκε διότι παρέχει άριστη θέα και μπορεί να παρακολουθεί το κάστρο του Αγίου Πέτρου στο Πετρούμι, το κάστρο της Νερατζιάς και την πόλη της Κω. Τα παρατηρητήρια αυτού του τύπου ονομάζονταν βίγλες. Ήταν οχυρές θέσεις και βρίσκονταν σε σημεία όπου μπορούσαν να παρατηρούν μεγάλη έκταση, έτσι ώστε να προειδοποιούν σε περίπτωση επίθεσης. Το παρατηρητήριο πιθανώς θα ήταν πάνω στη στέγη του (Mathias Piana-Christer Carlsson, Archaeology and Architecture of the Military Orders: New Studies, Farnham 2014, σσ. 57-58). Είναι τετράγωνο κτίσμα με μικρή πόρτα ανατολικά και μικρό άνοιγμα για χρήση τόξου ή πυροβόλου όπλου βόρεια. Λειτουργούσε κατά τη βυζαντινή εποχή, αλλά και κατά την Ιπποτοκρατία, ως Βίγλα. Ο παρατηρητής ονομαζόταν βιγλάτορας. Σύμφωνα με την παράδοση ονομάστηκε πύργος της δράκισσας, διότι μετά από μια ισχυρή νεροποντή πνίγηκαν χίλια κατσίκια και αυτό αποδόθηκε σε ένα δράκο που ήταν στην περιοχή.
Ο Ζαρράφτης (Ζαρράφτης Ι. Ε., Κώια, ήτοι επτά τεύχη περιγράφοντα τα της Κω, μετά του χάρτου αυτής», Α΄, Τύποις «Η Μεροπίς» Ν. Ι. Νικολαΐδου, Εν Κω 1921, σ. 46). Τον καταγράφει και τον ονομάζει πύργο της βασίλισσας.

δράκισα 3

Ονομάζεται και «Κάθισμα του μοναχού Αρσενίου», επειδή κοντά υπήρχε η μονή του προφήτη Ηλία που έχει οικοδομήσει ο Κώος μοναχός Αρσένιος Σκηνούριος (11ος αι.) (Χατζημιχαήλ Α., Ιερά Μητρόπολις Κώου και Νισύρου. Παρελθόν και Παρόν, Κως 2016, σ.187).
Σήμερα βρίσκεται ακριβώς δίπλα στην μικρή εκκλησία του Προφήτη Ηλία, περίπου 50 μ. νοτιοανατολικά, είναι σε καλή κατάσταση και εύκολα φθάνει κανείς, αν πάρει τον ασφαλτοστρωμένο δρόμο που οδηγεί στο Ραντάρ. Θέλει προσοχή να στρίψει αριστερά σε χωματόδρομο, διότι διαφορετικά, όπως οδηγεί ο ασφαλτοστρωμένος δρόμος, θα καταλήξει στον Άγιο Γεώργιο της Καρυδιάς ή στο δάσος. Ο πύργος είναι εμφανής μετά από δύο στροφές. Στην τοποθεσία δεν υπάρχουν δένδρα που να εμποδίζουν τη θέα εκτός από μία μεγάλη μουριά και τρεις ευκαλύπτους ανατολικά σε απόσταση περίπου 80 μ. Οι μόνοι «κάτοικοι» της περιοχής είναι κατσίκες και χελώνες, η ησυχία είναι διαπεραστική και ο αέρας γεμάτος μυρωδιές του βουνού.

1Β

2ΒΒ

3Β

7 Β

5Β

4Β

8Β

9 Β10 Β

11 Β

11βΒ

13 Β

14 Β

8/ΜΑΪΟΥ/1945. Η ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΩΝ ΓΕΡΜΑΝΩΝ. ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΙΤΑΛΟ-ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΚΑΤΟΧΗΣ ΣΤΑ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ

Ετικέτες

, , , , , , , , ,

1α

Greece48

Στις 5/5/1945 οι τελευταίες φασιστικές δυνάμεις της βόρειας Ιταλίας (R.S.I.), πιστές στον Mussolini, παραδόθηκαν. Το ίδιο έκαναν και τα υπολείμματα των φασιστών στα Δωδεκάνησα. Η γερμανική διοίκηση με τον στρατηγό Ο. Wagener (έναν πρώην τραμπούκο που ο Hitler έκανε υφυπουργό οικονομικών και μετά διοικητή Δωδεκανήσου) δεν είχε καταλάβει ότι τελείωσαν όλα. Όταν στις 7/5/1945, ο διάδοχος του Hitler, ναύαρχος Dönitz, στις 2.41΄ υπέγραψε την άνευ όρων παράδοση της Γερμανίας και διέταξε την παράδοση των γερμανικών δυνάμεων σε όλα τα μέτωπα, τότε ο Wagener κατάλαβε ότι τελείωσαν όλα. Την ίδια ημέρα που έλαβε το τηλεγράφημα της γερμανικής παράδοσης, έστειλε μήνυμα στον Άγγλο διοικητή της Σύμης, ταξίαρχο Moffat, για να τον ρωτήσει για τον τόπο και τη διαδικασία της γερμανικής παράδοσης. Μετά από συμφωνία, την επομένη, 8/5/1945, πήγε από τη Ρόδο στη Σύμη για να υπογράψει το πρωτόκολλο της άνευ όρων παράδοσης των γερμανικών στρατευμάτων της Δωδεκανήσου. Ο στρατηγός, για να πάει στη Σύμη, χρησιμοποίησε το τελευταίο πολεμικό σκάφος που του είχε απομείνει στα Δωδεκάνησα, την κανονιοφόρο KJ. 25. Το ταχύπλοο προσέγγισε το αγγλικό αντιτορπιλικό «Active», που βρισκόταν στο λιμάνι της Σύμης και από εκεί η γερμανική αντιπροσωπεία αποβιβάστηκε στο νησί.
Στη Σύμη τους περίμενε ο εκπρόσωπος του γενικού στρατηγείου Μέσης Ανατολής, ταξίαρχος J. Moffat και ο στρατιωτικός διοικητής Σύμης, συνταγματάρχης P. Acland. Από την ελληνική πλευρά βρισκόταν εκεί, ο διοικητής του Ιερού Λόχου, συνταγματάρχης Χριστόδουλος Τσιγάντες και από τη γαλλική ο πλοίαρχος Legge. Σε κτήριο κοντά στο λιμάνι (κτήριο Καψοπούλου) έγινε η συνάντηση, υπέγραψαν οι Γερμανοί την παράδοσή τους και έτσι έληξε ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος στα Δωδεκάνησα .
Μετά την παράδοση η γερμανική ηγεσία στην Κω αποφάσισε η διαταγή «παύσατε πυρ» να ισχύσει από τα μεσάνυκτα της 8ης προς 9η Μαΐου.
Οι στρατιώτες άκουσαν με ηρεμία τους αξιωματικούς τους, που τους ανάγγειλαν το τέλος του πολέμου, ίσως και με κάποια ικανοποίηση, γιατί θα γυρνούσαν στο σπίτι τους. Κλείστηκαν στα στρατόπεδά τους και περίμεναν την άφιξη των συμμάχων.
Οι επέτειοι δεν είναι μουσειακές τελετουργίες, αλλά ευκαιρίες αναστοχασμού για το μέλλον που χαράξαμε, για να εκτιμήσουμε τα σωστά και τα λάθη μας. Ένας πρόχειρος απολογισμός 72 χρόνια μετά δεν είναι καθόλου αισιόδοξος. Η ηττημένη Γερμανία σήμερα είναι η μεγαλύτερη δύναμη στην Ευρώπη. Η νικήτρια Ελλάδα είναι μια υπερχρεωμένη αποικία χρέους. Γιατί συνέβησαν όλα αυτά ? Κάποια στιγμή πρέπει να αποδοθούν οι ευθύνες. Η ιστορία δεν γυρίζει πίσω. Η Ελλάδα δεν έχει ανάγκη μόνο από ήρωες στον πόλεμο, αλλά και στην ειρήνη.

2435α67

Η ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΗΣ ΚΩ ΚΑΙ ΤΑ ΣΑΡΑΓΙΑ

Ετικέτες

, , , , ,

Greece48

Η αρχαία Ακρόπολη της Κω βρισκόταν στον επονομαζόμενο Λόφο των Σαραγιών, περιοχή που βρίσκεται σήμερα σε ένα νοητό τρίγωνο, όπου η μία γωνία του βρίσκεται στην πλατεία Εθνάρχη Μακαρίου, η άλλη γωνία του στην Αγία Παρασκευή και η τρίτη στην πλατεία του ΚΤΕΛ.

4

4Α

Σε αυτή περίπου την περιοχή τοποθετούνται και τα Οθωμανικά σαράγια, δηλαδή η κατοικία του Οθωμανού Διοικητή. (Σαράι → τουρκικά saray → περσικά sarāy سراى είναι το μεγαλοπρεπές κτήριο, παλάτι, για Σουλτάνο ή Πασά).
Από την πλατεία του ΚΤΕΛ μέχρι την οδό Βασιλέως Παύλου υπάρχει αρχαιολογική ζώνη. Στην αναρτημένη ενημερωτική πινακίδα που τοποθέτησε η Αρχαιολογική Υπηρεσία Κω διαβάζω: «Στους πρόποδες του λόφου των Σαραγιών, η Ιταλική Αρχαιολογική Υπηρεσία ανέσκαψε τμήμα διώροφου κτηρίου, αλλά δεν κατάφερε να ολοκληρώσει την έρευνα, λόγω του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου».
Ερευνήθηκαν πλήρως τέσσερις χώροι του κτηρίου με δάπεδα από τετράγωνες πηλοπλίνθους, ενώ δυο κλίμακες οδηγούσαν στον όροφο. Στο νοτιοδυτικό χώρο αποκαλύφθηκε ένα impluvium, μαρμάρινη δεξαμενή για την περισυλλογή των ομβρίων. Στο νοτιοανατολικό, που πιθανόν ταυτίζεται με αποθηκευτικό χώρο, εντοπίστηκαν κατά χώραν έξι πήλινα αγγεία, μαρμάρινη λεκάνη, μολύβδινο αγγείο που περιείχε θησαυρό χάλκινων νομισμάτων του Γαλληινού και της Σαλωνίνας (253-268 μ.Χ.), καθώς και χάλκινα αγαλμάτια, ανάμεσα στα οποία του Άρη, της Αφροδίτης-Ίσιδας και της Δήμητρας-Ίσιδας, εκθέματα του Αρχαιολογικού Μουσείου Κω. Τα αγαλμάτια βρέθηκαν στο χώρο, πιθανόν μετά από την κατάρρευση του ορόφου, κατά την οριστική καταστροφή του οικοδομήματος στο δεύτερο μισό του 3ου αι. μ.Χ. Ο ανασκαφέας, L. Morricone, εντυπωσιασμένος από τα ευρήματα, ονόμασε το κτήριο Οικία των Χαλκών.
Σύμφωνα με τις πρόσφατες έρευνες, οι χώροι αυτοί διαδέχθηκαν τα δωμάτια/ καταστήματα της δυτικής στοάς της πρώιμης ελληνιστικής φάσης της Αγοράς, η οποία στη θέση αυτή κατευθύνεται προς τα δυτικά. Παρουσιάζουν τη συνήθη τριμερή διαίρεση των καταστημάτων της αντίστοιχης ανατολικής στοάς, με ορισμένες ωστόσο ιδιαιτερότητες, λόγω του επικλινούς ανάγλυφου του φυσικού εδάφους του γειτονικού λόφου της Ακρόπολης (Σαράγια)».
Σε παλιές φωτογραφίες, πριν το Σεισμό και τη διαμόρφωση της περιοχής, διακρίνεται καθαρά η διαφορά υψομέτρου.

2

1Β

Σήμερα ο Λόφος των Σαραγιών δεν είναι σαφώς διακριτός, όμως γίνεται κατανοητός για όποιον ανεβαίνει με ποδήλατο τη οδό Βενιζέλου μέχρι την πλατεία Εθνάρχου Μακαρίου. Οι ευτραφείς (σαν και εμένα) αγκομαχούν. Ευτυχώς όμως συνεχίζει με κατηφόρα μέχρι την οδό Βασιλέως Παύλου.

2Γ

Επίσης και οι ταξιδιώτες που καταφθάνουν με πλοίο διακρίνουν σαφώς την Αγία Παρασκευή από μακριά, αφού βρίσκεται πιο ψηλά από τα άλλα τα κτήρια.

4Β

Αυτή η υψομετρική διαφορά έκανε το Λόφο των Σαραγιών σημαντικό σημείο από την αρχαία εποχή που φιλοξενούσε την Ακρόπολη μέχρι και την Οθωμανοκρατία, όπου βρισκόταν εκεί η κατοικία του Οθωμανού Διοικητή. Οι παλιές προσεισμικές φωτογραφίες της περιοχής είναι ενδεικτικές. Στις φωτογραφίες των αρχών του 1900 διακρίνεται τριώροφη οικοδομή στο ΝΑ όριο του Λόφου, ανατολικά της οδού Άσπας, που δεν υπάρχει σήμερα. Ίσως ήταν τμήμα των παλιών Σαραγιών όπως καταγράφεται στους ιταλικούς χάρτες. Η οδός Άσπας διέσχιζε τη χριστιανική συνοικία· άρχιζε από το τζαμί Ντεφτερντάρ και έφθανε μέχρι τη οδό Γρηγορίου Ε΄ και συνέχιζε στην οδό Βουρίνας.

1

2Β

Ακολουθούσε δηλαδή τη διαδρομή του Υδραγωγείου. Σήμερα το μόνο τμήμα της εντός της πόλης είναι η προέκταση της οδού Αντιναυάρχου Ιωαννίδη που περνάει μπροστά από την Αγία Παρασκευή.

BB

6 B
Στις παλιές φωτογραφίες διακρίνονται τα τόξα του Υδραγωγείου που έφθανε μέχρι τον σταθμό του ΚΤΕΛ και συνέχιζε υπογείως διαπερνώντας το Λόφο των Σαραγιών μέχρι που αναδυόταν ξανά μετά την Πόρτα του Φόρου, στο τέλος της Βασιλέως Παύλου και κατέληγε στην οθωμανική κρήνη, στη γωνία Βασ. Παύλου και Ακτής Κοντουριώτου.

5